WFIS-BASE

WIKINDX Resources

Szymański, M. (2009). Podstawy abhidharmicznej koncepcji umysłu. pojęcie świadomości. Analiza i Egzystencja, 9, 143–161. 
Added by: Marek Szymański (05 Feb 2013 19:05:37 Europe/Warsaw)   Last edited by: Marek Szymański (08 Feb 2013 19:25:38 Europe/Warsaw)
Resource type: Journal Article
Peer reviewed
BibTeX citation key: Szymaski2009a
View all bibliographic details
Categories: General
Keywords: abhidharma, filozofia buddyjska, umysł
Creators: Szymański
Collection: Analiza i Egzystencja
Views: 8/450
Views index: 69%
Popularity index: 17.25%
Attachments   URLs   http://usfiles.us. ... lik_1297872101.pdf
Abstract
Zdaniem myślicieli reprezentujących abhidharmę, umysł jest układem wielu elementów (dharma) psychicznych. Przyjmowano, że wszystkie one są nietrwałe. Za podstawowy wymiar umysłu rozważanego w aspekcie diachronicznym uznawano następstwo nietrwałych elementów świadomości (citta). Elementy świadomości stanowić mają fundament wszelkiej aktywności psychicznej. Sądzono, że towarzyszą im inne elementy psychiczne (zwane "caitasika"), których rola polega na określaniu charakteru poznawczej, emocjonalnej i wolitywnej aktywności umysłu. Wśród tego rodzaju elementów wyróżniano takie, które z konieczności towarzyszą elementom świadomości, czyli występują w umyśle zawsze (m.in. doznania, elementy uwagi, elementy rozpoznania, elementy rozpoznania). Przyjmowano, że umysł stanowi całość wysoce zintegrowaną. Indywidualna postać każdej dharmy psychicznej jest dostosowana do charakteru elementów psychicznych istniejących jednocześnie z nią. Taki zespół dharm przed swym spontanicznym zanikiem wytwarza nowy zespól psychicznych elementów. Zawartość umysłu w danej chwili decyduje (przy współudziale wcześniejszych czynów i środowiska) o postaci umysłu w chwili następnej.

According to Abhidharma thinkers mind is a set of mental elements (dharmas). All these elements were regarded as impermanent. The basic dimension of the diachronically considered mind was believed to be contionuous succession of consciousness (citta) elements. They were believed to lie at the foundation of any psychical activity. They were to be accompanied by other mental elements (called 'caitasika') to determine the nature of cognitive, emotional and volitional activity of the mind at any given moment. Among them they recognised dharmas unavoidably accompanying citta elements (feelings, elements of attention, conceptual identifications, volitions etc.) The mind was apparently treated as an integrated whole which is signified by the conviction that every mental dharma is adjusted to the character of the other simultaneous mental elements. Such a combination of mental dharmas was believed to determine the content of the mind in the succeeding moment (i.e. to bring about the new set of mental elements before it ceases), which is effected with such participating factors as karmic compensation and the influence of the enviroment.
Added by: Marek Szymański  Last edited by: Marek Szymański
wikindx 5.2.beta 1 ©2017 | Total resources: 302 | Username: -- | Bibliography: WIKINDX Master Bibliography | Style: American Psychological Association (APA) | Database queries: 50 | DB execution: 0.15745 secs | Script execution: 0.17633 secs