WFIS-BASE

WIKINDX Resources

Czekaj, R. (2012). Eksploracja pytania o możliwość nowej estetyki. In J. Wach & Ł. Janicki (Eds), (Od)nowa – znowu – na nowo. Rekapitulacja Lublin: UMCS. 
Added by: Rafał Czekaj (16 Feb 2013 22:58:33 Europe/Warsaw)   
Resource type: Book Article
BibTeX citation key: Czekaj2012
View all bibliographic details
Categories: General
Keywords: Adorno, estetyka, Rancière
Creators: Czekaj, Janicki, Wach
Publisher: UMCS (Lublin)
Collection: (Od)nowa – znowu – na nowo. Rekapitulacja
Views: 13/455
Views index: 70%
Popularity index: 17.5%
Attachments  
Abstract
To explore the question about the possibility of new easthetic
Before we ask the question about the possibility of new easthetic we have to consider the concept of easthetic. Its meaning is very ambiguous. Even if we exclude the popular way of using that term we can’t make it less ambiguous, because “easthetic” in philosophical discourse is also used in many different meanings and contexts. For ancient Greek philosophers aeisthesis was just the sensual experience. For Leibinz and Baumgarten it was gnoseologia inferior – knowledge about “dark cognition”. In Immanuel Kant’s Critique of Pure Reason the chapter Transcendental Aesthetic deals with apriorical form of cognition, such as time and space. For Hegel, despite some terminological reservation, easthetic was inquiries about beauty, but limited just only to results of human work, which means – to the art. Modernity makes easthetic bound with sensual attraction.
In my paper I do short reference to those historical conceptions of easthetic. But I do this just only to show that modern binding it with sensual attraction is arbitrary and may be found as misleading. In the 20th century appeared conceptions in which easthetic was defined in a different way. One of those was aesthetic theory of Theodor W. Adorno. In the centre of his inquiries was still art but he turned it from object of entertainment into the main medium of data reconfiguration of common experience.
Jacques Rancière finds aesthetic in the very similar way. He even claimed that aesthetic has almost this same competence like politics. Aesthetic likewise politics can divide social reality between visibility and invisibility; approval and disapproval ; between public and private. So, if we consider Adorno’s and Rancière’s conceptions as valid then we will get a new context for the question about the possibility of new easthetic. From the pure taste question it turns into the social question. When we ask this question we expect the answer about the possibility of social changes. In that context new easthetic means a new shape of social order.

Eksploracja pytania o możliwość nowej estetyki
Ten kto pyta o możliwość nowej estetyki powinien zdać wpierw sprawę z tego o co właściwie chodzi w tym pytaniu. Przede wszystkim należy skonceptualizować samą estetyczność. Dopiero wtedy będzie można podać ewentualną różnicę między tym, co w niej stare a nowe. Znaczenie terminu estetyka/estetyczność nie jest wcale takie oczywiste. Pomijając nawet potoczną praktykę językową niewiele z tej wieloznaczności wykluczymy. W samym dyskursie filozoficznym „estetyka” bywała i jest używana nie tylko w wielu kontekstach ale i znaczeniach. Dla starożytnych Greków aestheticos to po prostu ten kto doświadcza wrażeń zmysłowych; dla Leibniza i Baumgartena to gnoseologia inferior – wiedza o „mętnym poznaniu”; dla Kanta z czasów pierwszej Krytyki estetyka transcendentalna to nauka o apriorycznych formach poznania, czyli: czas i przestrzeń; Hegel uprawiał estetykę już jako naukę o pięknie, ale tylko jako wytworu pracy rąk ludzkich. Nowożytność ściśle związała to co estetyczne z tym co zmysłowo atrakcyjne. W proponowanym referacie dokonam krótkich nawiązań do tych historycznych ujęć estetyki. Zrobię to jednak tylko po to, aby pokazać, że nowożytne wiązanie jej z dziedziną „sztuk pięknych” jest, jeśli nie arbitralne, to na pewno mocno ograniczające przynależny jej zakres. To ograniczenie zostało, niejako na nowo, zniesione w koncepcji Theodora W. Adorna. Co prawda, sztuka nadal zajmowała centralne miejsce w jego refleksji o estetyce, jednak z przedmiotu czysto rozrywkowego stała się jednym z mediów rekonfiguracji codziennego doświadczenia. To rozpoznanie odnajdziemy również u Jacquesa Rancière’a, który wprost utożsamił estetykę z polityką: estetyka, tak jak polityka, dokonuje podziałów w sferze tego co widzialne i niewidzialne, tego co społecznie aprobowane i nieaprobowane, tego co wspólne i prywatne. Jeśli teraz uznamy, że Adorno i Rancière trafnie określili dziedzinę estetyczności, to jednocześnie zyskamy pewien kontekst dla pytania o możliwość nowej estetyki. Z pytania o czysty smak zamieniło się w pytanie o podłożu kulturowo-społecznym. Jest to pytanie o stopień możliwych zmian jakie bez sprzeciwu mogą dokonać się w naszej społecznej rzeczywistości. Nowa estetyka to nowy kształt społecznej rzeczywistości.
Added by: Rafał Czekaj  
wikindx 5.2.beta 1 ©2017 | Total resources: 302 | Username: -- | Bibliography: WIKINDX Master Bibliography | Style: American Psychological Association (APA) | Database queries: 56 | DB execution: 0.16677 secs | Script execution: 0.18582 secs