Strona główna
Zakład Ontologii i Teorii Poznania
Wydział Filozofii i Socjologii UMCS
pl. Marii Curie Skłodowskiej 4
20-031 Lublin
konsultacje: środy g. 15:50 – 17:20
p. 338 budynek „Starej Humanistyki”
tel. 081-537-51-97
e-mail: janusz.jusiak@gmail.com
Urodził się 26 marca 1954 r. w Krasnymstawie, gdzie w 1973 ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Jagiełły. Od 1973 studiował fizykę w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej, a w latach 1976-1978 filozofię w Międzyuczelnianym Instytucie Filozofii i Socjologii UMCS. W 1978 obronił pracę magisterską pt. Termoemisyjne źródło jonów napisaną pod kierownictwem prof. dra hab. M. Subotowicza. Od 1978 pracownik naukowo-dydaktyczny MIFiS UMCS (obecnie: Wydział Filozofii i Socjologii UMCS, Zakład Ontologii i Teorii Poznania). W 1988 obronił pracę doktorską napisaną pod kierunkiem prof. dra hab. Z. Cackowskiego: Filozofia nauki i teoria poznania Alfreda Northa Whiteheada (recenzenci: prof. dr hab. L. Koj, prof. dr hab. M. Hempoliński), będącą pierwszym w języku polskim studium kształtowania się stanowiska metafizycznego nazywanego we współczesnej literaturze przedmiotu „filozofią organizmu”.
W opublikowanej w 1988 rozprawie habilitacyjnej Metafizyka a poznanie bezpośrednie. Tradycyjny i współczesny kształt zagadnienia (recenzenci: prof. dr hab. Z. Czarnecki, prof. dr hab. J. Lipiec, prof. dr hab. M. Żelazny) wysunął metafilozoficzną tezę, iż u źródeł koncepcji określanych mianem „metafizycznych” leży wiara w możliwość dokonania myślowej unifikacji bezpośrednio doświadczanych rzeczy poprzez ich powiązanie z prawami holistycznie ujmowanej rzeczywistości. Wiara ta ‒ jako pewnego rodzaju impuls początkowy ‒ pełni w dociekaniach metafizyków rolę quasi-systemowej idei regulatywnej wskazującej, w jakim kierunku winno zmierzać myślenie usiłujące ujmować, w jednym planie pojęciowym, bezwarunkową jedność świata (aprioryczny element metafizyki) z empirycznie uwarunkowaną wielością bezpośrednio danych rzeczy (element aposterioryczny). Za rozprawę habilitacyjną otrzymał w 2000 r. Nagrodę Indywidualną Ministra Edukacji Narodowej.
Zajmuje się trzema dziedzinami problemowymi należącymi do szeroko rozumianej ontologii lub tematycznie z nią powiązanymi: (1) koncepcjami czasu, które rozważa i analizuje w kontekście jego możliwych upojęciowań i wartościowań wysuwanych we współczesnej filozofii procesu i myśli egzystencjalnej, (2) metafilozofią i teorią argumentacji, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia racjonalności przekonań opartych na wierze, (3) teorią i filozofia muzyki. Natury myślenia krytycznego upatruje w jego dążeniu, by stać się sztuką argumentowania scalającą elementy wiedzy ujmowane w sposób rozdzielny i fragmentaryczny, dezintegrujący doświadczenie. Za najbardziej istotny wymiar ludzkiej egzystencji uważa czas, w którego próbach konceptualizacji upatruje źródeł głównych problemów filozofii. W pracy dydaktycznej stara się upowszechniać ideę filozofii jako refleksji autonomicznej wobec nauk szczegółowych i religii, wyrastającej wprawdzie z wiary, lecz odwołującej się do rozumu jako do instancji najwyższej i ostatecznej, a przez to krytycznie zorientowanej wobec technokratycznych i scjentystycznych tendencji współczesnej kultury.
Autor około 60 publikacji naukowych i innych. Publikował m.in. w „Studiach Filozoficznych”, „Kwartalniku Filozoficznym”, „Edukacji Filozoficznej”, „Colloquia Communia”, „Studia Whiteheadiana”, „Akcencie”, „Powszechnej Encyklopedii Filozofii”, „Annales UMCS”, „Lubelskich Odczytach Filozoficznych”. Tłumaczył teksty K.R. Poppera, P. Feyerabenda, A.N. Whiteheada, K. Meinzera. Jest członkiem Rady Programowej serii wydawniczych „Studia z Filozofii Polskiej” oraz „Studia Whiteheadiana”, a także członkiem Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. Jeden z pomysłodawców i współzałożycieli studenckiego czasopisma naukowego „Philosophon Agora”, opiekun Koła Naukowego Filozofów, s. teoretyczna. Wypromował kilkudziesięciu magistrów i dwóch doktorów. Obecnie jest opiekunem naukowym 5 doktorantów.
Profil badawczy:
Ontologia i metafizyka, filozofia procesu, metafilozofia, współczesne kontynuacje myśli egzystencjalnej ze szczególnym uwzględnieniem metafizycznych i opartych na micie sposobów interpretacji kategorii czasu.
