Filozofia przyrody

Sylabus

Filozofia przyrody 2018/2019

Filozofia przyrody zagadnienia egzaminacyjne

Prezentacje z wykładów:

Filozofia przyrody Arystotelesa

Filozofia przyrody Galileusza

Filozofia przyrody Newtona

Filozofia przyrody Leibniza

Filozoficzne zagadnienia teorii wzglednosci

Filozoficzne zagadnienia kosmologii

Filozoficzne zagadnienia teorii chaosu

Filozoficzne zagadnienia mechaniki kwantowej:

Podstawy doświadczalne – kwantowy charakter zjawisk, dualizm korpuskularno-falowy

EPR, nierówność Bella i doświadczenia Aspecta

Problem pomiaru w mechanice kwantowej

Pojęcie materii według mechaniki kwantowej

 

Literatura (do wszystkich zagadnień)

  1. M. Heller, T. Pabjan, Elementy filozofii przyrody, Tarnów 2007
  2. M. Heller, Filozofia przyrody. Zarys historyczny, Kraków 2006
  3. A. Łukasik, Filozofia atomizmu. Atomistyczny model świata w filozofii przyrody, fizyce klasycznej i współczesnej a problem elementarności, Lublin 2006
  4. M. Tempczyk, Ontologia świata przyrody, Kraków 2005
  5. Tajemnice natury. Zarys filozofii przyrody, Warszawa 2009
  6. R. Carnap, Wprowadzenie do filozofii nauki, Warszawa 2000
  7. A. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką?, Wrocław 1993
  8. L. Susskind, Teoretyczne minimum. Co musisz wiedzieć, żeby zacząć zajmować się fizyką, Warszawa 2015
  9. L. Susskind, Mechanika kwantowa. Co musisz wiedzieć, żeby zacząć zajmować się fizyką, Warszawa 2016
  10. R. Penrose, Nowy umysł cesarza. O komputerach, umyśle i prawach fizyki, Warszawa 1996
  11. L. N. Cooper, Istota i struktura fizyki, Warszawa 1975
  12. A. K. Wróblewski, Historia fizyki od czasów najdawniejszych do współczesności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006

Podstawy i filozoficzne zagadnienia mechaniki klasycznej

 

 

Literatura:

  1. I. Newton, Matematyczne zasady filozofii przyrody (Definicje i prawa ruchu, Reguły rozumowania w filozofii, Scholium ogólne)
  2. G. W. Leibniz, Polemika z S. Clarkiem, [w:] G. W. Leibniz, Wyznanie wiary filozofa. Rozprawa metafizyczna. Monadologia. Zasady natury i łaski oraz inne pisma filozoficzne, tłum. S. Cichowicz, J. Domański, H. Krzeczkowski, H. Moese, PWN, Warszawa 1969, s. 319–448.
  3. M. Heller, Filozofia przyrody, r. 6: Izaak Newton i Matematyczne zasady filozofii przyrody
  4. R. Greene, Struktura kosmosu, r. 2: Wszechświat i wiadro
  5. L. Susskind, Teoretyczne minimum, r. 1-3
  6. I. Prigogine, Z chaosu ku porządkowi. Nowy dialog człowieka z przyrodą, r. 1 i 2
  7. R. Coveney, R. Highfield, Strzałka Czasu, r. 5

Zagadnienia:

  1. Zasada względności
  2. Zasady dynamiki Newtona
  3. Prawo powszechnego ciążenia
  4. Absolutny czas i absolutna przestrzeń
  5. Relacyjna koncepcja czasu i przestrzeni
  6. Pojęcie masy
  7. Zasada Macha
  8. Determinizm i demon Laplace’a
  9. Termodynamika i strzałka czasu
  10. Filozofia mechanicyzmu
Podstawy i filozoficzne zagadnienia teorii względności

Znalezione obrazy dla zapytania einstein

Literatura:

  1. A. Einstein, L. Infeld, Ewolucja fizyki, Warszawa 1998
  2. A. Einstein, Teoria względności i inne eseje, Warszawa 1997
  3. R. Penrose, Nowy umysł cesarza, r. 5
  4. R. P. Feynman, Sześć trudniejszych kawałków, r. 3 Szczególna teoria względności
  5. Mermin, Czas na czas. Klucz do teorii Einsteina, Warszawa 2008
  6. Tajemnice natury, r. 2.2 Czas i przestrzeń
  7. L. Susskind, Mechanika kwantowa
  8. W. Larpus, Współczesna koncepcja czasu i przestrzeni
  9. A. Pais, Pan Bóg jest wyrafinowany… Nauka i życie Alberta Einsteina, Warszawa 2001
  10. A. Pais, Tu żył Albert Einstein, Warszawa 20??
  11. S. Hawking, Krótka historia czasu
  12. S. Butryn (red.), Albert Einstein. Pisma filozoficzne, Warszawa 1999
  13. T. Maudlin, Philosophy of Physics. Space and Time, Princeton and Oxford 2012
  14. P. A. Schilpp (ed.), Albert Einstein: Philosopher- Scientist, New York 1957

Zagadnienia:

  1. Eksperyment Michelsona-Morley’a
  2. Szczególna zasada względności
  3. Względność równoczesności
  4. Dylatacja czasu i kontrakcja długości
  5. Empiryczne potwierdzenia szczególnej teorii względności
  6. Czasoprzestrzeń Minkowskiego
  7. Transformacja Lorentza
  8. Paradoks bliźniąt
  9. Masa i energia w szczególnej teorii względności
  10. Zasada równoważności
  11. Czas, przestrzeń, materia w ogólnej teorii względności
  12. Jak istnieją czas i przestrzeń?

 Podstawy i filozoficzne zagadnienia mechaniki kwantowej

Znalezione obrazy dla zapytania werner heisenberg Znalezione obrazy dla zapytania werner heisenberg  Niels Henrik David Bohr

Literatura:

N. Bohr, Fizyka atomowa a wiedza ludzka
W. Heisenberg, Fizyka a filozofia
R. Penrose, Nowy umysł cesarza, r. 6: Tajemnica kwantowej magii
R. Penrose, Cienie umysłu
P. C. W. Davies, Duch w atomie
A. Łukasik, Filozoficzne zagadnienia mechaniki kwantowej
J. Gribbin, W poszukiwaniu kota Schrödingera
J. Gribbin, Kotki Schrödingera czyli poszukiwanie rzeczywistości
E. Castellani (ed.), Interpreting Bodies. Classical and Quantum Objects in Modern Physics, Princeton 1998

Zagadnienia:

  1. Liczby zespolone, przestrzeń Hilberta, operatory
  2. Kwantowy charakter zjawisk, eksperyment na dwóch szczelinach
  3. Postulaty mechaniki kwantowej
  4. Problem pomiaru w mechanice kwantowej
  5. Kot Schrödingera
  6. Eksperyment z opóźnionym wyborem
  7. Pomiar zerowy
  8. Przyjaciel Wignera
  9. EPR, nierówność Bella a realizm i lokalność
  10. Interpretacje mechaniki kwantowej
  11. Interpretacja kopenhaska
  12. Ukryty porządek
  13. Interpretacja wielu światów
  14. Sumy po historiach

Dla chętnych:

Wszechświat uczestniczący
Qbism
Interpretacja transakcyjna
Interpretacja statystyczna
Obiektywna redukcja
Dekoherencja

Podstawy i filozoficzne zagadnienia kosmologii relatywistycznej

Literatura:
A. Liddle, Wprowadzenie do kosmologii współczesnej, Warszawa 2000
J. Such, M. Scześniak, A. Szczuciński, Filozofia kosmologii, Poznań 1998
S. Hawking, Krótka historia czasu. Od Wielkiego Wybuchu do czarnych dziur, Poznań 200
S. Weinberg, Pierwsze trzy minuty, Warszawa 1998
J. Barrow, Początek Wszechświata, Warszawa 1995
A. H. Guth, Wszechświat inflacyjny. W poszukiwaniu nowej teorii pochodzenia kosmosu, Warszawa 2000
L. M. Krauss, Wszechświat z niczego. Dlaczego istnieje raczej coś niż nic, Warszawa 2012

Zagadnienia:

  1. Paradoks Olbersa
  2. Paradoks grawitacyjny
  3. Teoria śmierci cieplnej Wszechświata
  4. Zasada kosmologiczna
  5. Ucieczka Galaktyk
  6. Mikrofalowe promieniowanie tła
  7. Modele Friedmanna
  8. Model Standardowy
  9. Zasada antropiczna
  10. Filozoficzne spory wokół początkowej osobliwości

Podstawy i filozoficzne zagadnienia teorii chaosu deterministycznego

Literatura:

I. Prigogine, I. Stangers, Z chaosu ku porządkowi
M. Tempczyk, Teoria chaosu a filozofia
M. Tempczyk, Świat harmonii i chaosu
I. Steward, Czy Bóg gra w kości?
J. Gleick, Chaos
K. Mainzer, Poznawanie złożoności

Zagadnienia:

  1. Wrażliwość układów nieliniowych na warunki początkowe – efekt motyla
  2. Determinizm a przewidywalność zjawisk
  3. Przestrzeń fazowa
  4. Atraktory
  5. Fraktalna geometria przyrody
  6. Teoria chaosu a spór redukcjonizm – holizm

 

Moje prace związane z omawianym zagadnieniami:

Opublikowane

A. Łukasik Atomism Today

A. Łukasik Ewolucja pojęcia atomu

A. Łukasik Mechanika kwantowa a problem obiektywności (Zagadnienia Naukoznawstwa)

A. Łukasik, Filozofia nauki Wernera Heisenberga

A. Łukasik Filozofia atomizmu

A. Łukasik Przestrzeń w fizyce

A. Łukasik, Czas i wieczność w filozofii przyrody

Atom_Andrzej Łukasik

Próżnia_Andrzej Łukasik

Nieopublikowane (są to wersje, nad którymi aktualnie pracuję, powiedzmy „wersje beta” – rysunki są tymczasowe, przypisy wymagają uzupełnienia, pewne rozdziały wymagają dokończenia itd., ale może okażą się przydatne podczas przygotowania się do egzaminu).

Mechanika kwantowa (Filozoficzne zagadnienia mechaniki kwantowej)

Kosmologia (Filozoficzne zagadnienia kosmologii)

Teoria względności (Filozoficzne zagadnienia teorii względności)

 

Wybrane prezentacje (nie tylko bezpośrednio związane z zagadnieniami omawianymi na zajęciach)

Podstawy doświadczalne – kwantowy charakter zjawisk, dualizm korpuskularno-falowy

EPR, nierówność Bella i doświadczenia Aspecta

Elementy filozofii kosmologii

Filozofia przyrody Arystotelesa

Filozofia przyrody Newtona

Filozoficzne zagadnienia teorii względności

Kartezjusz i filozofia mechanicyzmu

Platońska filozofia przyrody

Relacjonizm Leibniza

Starożytny atomizm (Leukippos, Demokryt, Epikur, Lukrecjusz)

Zagadnienie arche w greckiej filozofii przyrody

 

Filozofia przyrody II st filozofii zagadnienia egzaminacyjne

Prezentacje z wykładów 2018/2019

Koncepcje filozofii przyrody

Arche

Atomizm grecki

Platon

Matetatyczność przyrody

Arystoteles

Kartezjusz

Newton

Leibniz

Teoria względności

Kosmologia

Mechanika kwantowa

EPR, nierówność Bella i doświadczenia Aspecta

 



Komentarze wyłączone.