WFIS-BASE

WIKINDX Resources

Szymański, M. (2014). Buddyjskie pojęcie pradźńapti i jego wykładnia w filozofii nagardźuny. Analiza i Egzystencja, 2014(28), 93–119. 
Added by: Marek Szymański (27 Jun 2015 15:19:48 Europe/Warsaw)   
Resource type: Journal Article
Peer reviewed
BibTeX citation key: Szymaski2014
View all bibliographic details
Categories: General
Keywords: abhidharma, intencjonalny korelat aktu świadomości, Nagardźuna, pradźńapti, przedmiot czysto intencjonalny
Creators: Szymański
Collection: Analiza i Egzystencja
Views: 2/364
Views index: 71%
Popularity index: 17.75%
Attachments  
Abstract
W buddyzmie słowo „pradźńapti” tradycyjnie odnoszono m.in. do nierzeczywistych przedmiotów, o których orzekane są nazwy pozbawione realnych korelatów przedmiotowych. Słowo odgrywało ważną rolę, ponieważ rozpoznanie statusu pewnych przedmiotów nierzeczywistych (substancjalnych osób) uważano za warunek osiągnięcia nirwany. Zrozumiała jest tendencja do utożsamiania przedmiotów zwanych „pradźńapti” z wytworami intencji aktów świadomościowych. Tego rodzaju wytwory zwykle nie były jednak przeciwstawiane w sposób konsekwentny wytwarzającym je aktom, nazwom i związanym z nimi pojęciom, lub realnym całościom złożonym z dharm. W sarwastiwadzie pewnej klasie przedmiotów wytwarzanych przez akty świadomości przyznano status przedmiotów czysto intencjonalnych w rozumieniu Ingardena, tj. status odrębnej dziedziny bytu (pradźńapt-sat). Therawadin Anuruddha II wyróżnił pradźnapti jako przedmioty, rozumiejąc je jako wytwory i korelaty aktów poznawczych. Aplikowanie do poglądów Anuruddhy II kategorii bytu czysto intencjonalnego byłoby jednak nadużyciem, bowiem myśliciel ten nie odróżniał w sposób wyraźny pradźńapti jako przedmiotu od wytwarzającego go aktu poznania. Nagardźuna status pradźńapti przyznawał wszelkim przedmiotom. Status ten utożsamiał z egzystencją wytworu i korelatu aktu świadomości. Sądził, że wytwory takie powstają w rezultacie implementacji do materiału poznawczego schematu pojęciowego (tożsamego ze pewnej nazwy). Poznanie aktowe, kategoryzacja i użycie języka prowadzą do kreacji fałszywego obrazu rzeczywistości, o ile nie występuje jasna świadomość ich ułomności i świadomość tego, na czym polega ich ułomność. Wydaje się, że u podstaw tego stanowiska leży przekonanie o procesualnym charakterze rzeczywistości.

In Buddhism the word 'prajñapti' traditionally refers to unreal objects, wchich are referents of names without any real referents. The word was important because Buddhists thought the realisation of the status of some unreal objects (primarily one’s own substantial self as a basis for personal identity) is a condition for attaining nirvana. The tendency to consider objects called prajñapti to be products of intentional acts of consciousness is not unexpected. However, the objects created by acts of consciousness were not clearly differentiated from acts of consciousness themselves, names and their meanings, or real compositions of dharmas. Sarvastivadins gave some class of prajñapti objects a special mode of being equivalent to that of Ingarden’s purely intentional objects. The Theravadin thinker Anuruddha II distinguished between attha-paññattis and names and understood the first as objects created by acts of consciousness. Attha-paññattis should not be identified with purely intentional objects because they were not clearly contrasted with cognitive acts creating them. According to Nagarjuna every object is prajñapti because it is unavoidably a product of an act of consciousness. It is an effect of imposition of some concept to cognitive data. Acts of consciousness, conceptualization and language create false impression of reality unless we clearly know they are essentially defective and the way they are defective. The view of Nagarjuna seems to be a result of his processual believes about reality.
Added by: Marek Szymański  
wikindx 5.2.beta 1 ©2017 | Total resources: 302 | Username: -- | Bibliography: WIKINDX Master Bibliography | Style: American Psychological Association (APA) | Database queries: 52 | DB execution: 0.15796 secs | Script execution: 0.17378 secs